Kodeks etyczny i działalność zawodowa Logopedów
KODEKS ETYCZNY I DZIAŁALNOŚĆ ZAWODOWA LOGOPEDÓW USTALONE PRZEZ STOWARZYSZENIA ZRZESZONE W CPLOL/LCSTL
(Komitet Stałej Łączności Ortofonistów, Terapeutów Mowy i Logopedów Unii Europejskiej)
Wprowadzenie
Podstawowym obowiązkiem logopedów jest rzetelne prowadzenie terapii logopedycznej i systematyczne pogłębianie wiedzy fachowej. Logopedzi powinni prezentować wysoki poziom etyczny i zawodowy, tak pod kątem dobra pacjenta (klienta) jak i reputacji zawodowej. Przejściowo interpretacja zawodowych kompetencji logopedów może być różna w poszczególnych krajach, zależnie od indywidualnych przypadków. Kodeks prezentuje wytyczne wykonywania zawodu logopedy. Zmierzają one do tego, aby działalność logopedów przynosiła pożądane, trwałe efekty u pacjentów.
1.Odpowiedzialność osobista
1.1. Logopedzi, w praktyce klinicznej, powinni posiadać odpowiednie kwalifikacje, określone przez status zawodowy.
1.2. Logopedzi powinni znać język mówiony i pisany na właściwym poziomie, adekwatnym do języka, w którym prowadzą praktykę.
1.3. Logopedzi powinni posiadać i udoskonalać wiedzę teoretyczną i praktyczną poprzez podnoszenie kwalifikacji i doskonalenie zawodowe tak, aby móc oferować pacjentom usługi logopedyczne na najwyższym poziomie.
1.4. Logopedzi powinni ograniczyć albo zawiesić swoją zawodową działalność, o ile przynosi ona niewłaściwe efekty (konsekwencje) dla pacjenta lub dla zawodu.
1.5. Logopedzi powinni respektować społeczne, moralne i oficjalne normy społeczeństwa, w którym pracują. Powinni pamiętać, że odstępstwa od tych norm mogą osłabiać zaufanie do nich jako osób i do zawodu. Dlatego też należy unikać jakichkolwiek działań, które mogłyby ich dyskredytować jako ludzi wykonujących zawód logopedy.
1.6. Logopedzi powinni oferować swoje usługi na możliwie najwyższym poziomie. Powinni unikać wykonywania czynności zawodowych leżących w kompetencji innych, pokrewnych zawodów.
1.7. Logopedzi nie powinni gwarantować pacjentom skuteczności zastosowania odpowiednich metod terapii czy diagnozy.
2. Działalność zawodowa
2.1. Logopedzi powinni wspierać autorytet zawodu i dostosować się do narzucających się standardów.
2.2. Logopedzi nie powinni się reklamować i zabiegać o pacjentów. Muszą pamiętać o tym, że ich postawa zawodowa powinna być godna naśladowania.
2.3. Logopedzi nie powinni uzależniać prowadzenia terapii od możliwości uzyskania awansu zawodowego lub korzyści finansowych. Nie powinni akceptować przyjmowania upominków, zapraszania na przyjęcia czy też korzyści finansowych, które mogły by wpływać na ich zawodową reputację.
2.4. Nie jest do zaakceptowania otrzymywanie prowizji, zaniżanie honorariów za terapię lub przyjmowanie jakichkolwiek form płatności za kierowanie pacjentów do innych specjalistów.
2.5. Logopedzi włączeni w promocję i opracowanie pomocy logopedycznych, książek itp. do diagnozy i terapii zaburzeń komunikacji powinni prezentować je w odpowiedni fachowy i obiektywny sposób; nie mogą otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenia oprócz zawodowej satysfakcji.
2.6. Logopedzi pracujący w państwowych lub prywatnych instytucjach nie powinni akceptować zasad lub wytycznych, które kolidują albo ograniczają ich zawodową niezależność; powinni wspierać kolegów w obronie ich zawodowej niezależności.
2.7. Wykwalifikowani logopedzi powinni czuć się odpowiedzialni za kształcenie i praktykę zawodową studentów logopedii.
2.8. Logopedzi nie powinni współpracować z osobami uprawiającymi zawód logopedy nielegalnie lub w sposób wadliwy. Kwalifikowani logopedzi nie powinni dawać (pożyczać, sprzedawać) materiałów do diagnozy i terapii osobom niewykwalifikowanym; mogą natomiast wspomagać tymi materiałami kolegów po fachu.
2.9. Logopedzi nie powinni kierować pacjentów z placówek państwowych do gabinetów prywatnych z zamiarem uzyskania korzyści finansowych.
2.10. Logopedzi powinni unikać pośredniej lub bezpośredniej reklamy. Reputacja logopedów wynika z ich kompetencji. Wszystkie ogłoszenia w informatorach lub ulotkach powinny być wyważone i skromne w swojej formie. Powinny zawierać imię i nazwisko, tytuł zawodowy, dni i godziny przyjmowania pacjentów oraz numer telefonu.
3. Odpowiedzialność w stosunku do pacjenta
3.1. Podstawowym zadaniem logopedów w stosunku do pacjentów jest rzetelne prowadzenie długoterminowej terapii, adekwatnej do danego zaburzenia.
3.2. Logopedzi nie mogą dyskryminować w swoich placówkach pacjentów na tle ich statusu społecznego, rasy religii, płci itp.
3.3. Logopedzi nie powinni przerywać swoich osobistych związków z pacjentami w czasie trwania ich terapii.
3.4. Logopedzi powinni dokonywać analizy efektywności terapii i powinni zdawać sobie sprawę z ewentualnego braku postępów terapii u pacjenta.
3.5. Opłaty za usługi logopedyczne są ustalone przez prawne unormowania zawodowe, które chronią interes pacjenta i logopedy oraz powinny być uzgodnione z pacjentem przed rozpoczęciem terapii.
3.6. Logopedzi nie powinni zachęcać studentów do odbywania u nich praktyki logopedycznej nie zapewniając im odpowiedniej superwizji.
3.7. Poufność: Logopedzi powinni stosować zasadę tajemnicy zawodowej, obejmującą informacje w zakresie administracji, z wyjątkiem następujących:
pisemnej zgody pacjenta, upoważnionego krewnego lub prawnika,
udzielenia informacji bliskiemu krewnemu na korzyść pacjenta, w jego najlepszym interesie,
o nadużyciach w stosunku do niepełnoletnich.
3.8 Logopedzi powinni dokonywać rejestru placówek, które podejmowały działania w stosunku do pacjenta; rejestr w kartotece powinien być poufny.
3.9. O ile logopeda dzieli się informacjami o pacjencie z kolegami po fachu, powinien upewnić się, iż te informacje są przekazane w ścisłym zawodowym zaufaniu.
4. Odpowiedzialność w stosunku do kolegów logopedów
4.1. Logopedzi nie powinni dyskredytować kolegów logopedów w żaden sposób. Nie powinni szkodzić osobiście im i ich zawodowej pozycji.
4.2. Pacjent może być przeniesiony do innego logopedy na terapię po konsultacji obu logopedów i za zgodą samego pacjenta.
4.3. W przypadku zaistnienia konkurencyjnej terapii, sprawa powinna zostać wyjaśniona przez samych zainteresowanych logopedów.
4.4. Logopedzi powinni dążyć do wzrostu wiedzy' w zakresie ich specjalności i dzielić się wynikami swoich naukowych dociekań.
5. Odpowiedzialność w stosunku do stowarzyszenia (związku)
5.1. Zawodowe Stowarzyszenie Logopedów i jego indywidualni członkowie muszą dążyć do upowszechniania wiedzy logopedycznej w społeczeństwie w zakresie komunikacji i jej zaburzeń.
5.2. Logopedzi powinni upewnić się, że wszystkie informacje, dotyczące zaburzeń mowy, przekazywane do publicznej wiadomości, są prawdziwe.
5.3. Logopedzi nie powinni promować ani akceptować metod diagnozy i terapii niedostatecznie naukowo uzasadnionych.
5.4. Zawodowe stowarzyszenia i indywidualni członkowie powinni dążyć do tworzenia i poszerzania sieci placówek logopedycznych.
6. Etyczne wskazania dla nauki
6.1. W zakresie badań naukowych muszą być utrzymywane odpowiednie e- tyczne standardy, a tematy badań nie mogą być sprzeczne z normami logopedycznymi. Pacjent lub jego opiekun musi wyrazić zgodę na badanie na piśmie.
6.2. Powinna być zachowana odpowiednia ostrożność, a temat badania nie może naruszać prawa do poufności.
6.3. Temat badania może być wycofany niezależnie od jego zaawansowania.
6.4. W przypadku rejestracji pacjenta na kasetach wideo lub magnetofonowych, powinna być wcześniej wyrażona na to zgoda na piśmie przez kierownika placówki i przez pacjenta.
Tłumaczenie
Mieczysław Chęciek
Kodeks etyczny CPLOL-LCSTL publikujemy w „Logopedii” po to. aby polscy logopedzi mogli zapoznać się z europejskimi standardami w tym zakresie. Opracowywany przez ZG PTL kodeks etyczny logopedów PTL nie będzie się w zasadzie różnił od przytoczonego dokumentu, gdyż P i L przygotowuje się do wstawienia w poczet członków CPLOL-LCSTL. Uważamy, że logopedzi polscy w swojej działalności zawodowej powinni już teraz kierować się wytycznymi kodeksu (M. Ch.).

